Ik schrijf dit keer over roest. Roest dat is dat bruine spul dat je auto opeet! Iedere autoliefhebber, zeker van klassiekers kent het. Ik heb in ieder geval een hekel aan roest aan/op/in mijn auto!

De APK kent roest ook! Wel moet ik bij voorbaad noemen dat ik hier niet het hele boek over roest kan uitleggen. Ik probeer met dit stuk hoogstens een leidraad aan te geven: eerst door een stukje theorie uit te leggen, daarna maak ik het duidelijk(er) aan de hand van een paar voorbeelden.

Omdat de wet bedoelt is voor alle type auto’s heeft men getracht hier universeel toepasbare regels voor te verzinnen. Dat is gelukt; alleen, omdat het voor alle auto’s geldt, wel wat lastig in het gebruik. Als we de chassis dikker dan 2 mm buiten beschouwing laten, spreekt de APK over roestschade indien het materiaal helemaal weg is. Roestgaten dus.
We kijken naar 1) het oppervlakte, 2) de randen van een plaatdeel of sectie bij elkaar opgeteld en 3) de randen afzonderlijk. Bij kokers kijken we in de lengte en in de doorsnede (zie verder vanaf ‘Een opsomming’).

Men gaat sowieso altijd uit van de verhouding tussen goed materiaal en gaten: met andere woorden welk gedeelte van het geheel is weggeroest. Het percentage dat hier uitkomt vermenigvuldigen we dan met de roestgradatie van het betreffende onderdeel. De roestgradatie is een waarde tussen de 1 en de 8 (zie verderop voor voorbeelden). Indien het getal dat hier uitkomt kleiner dan 1,5 is, is het OK. Tussen de 1,5 en de 2 geeft een adviespunt, boven de 2 is afkeur.

Je kunt dit percentage uitrekenen op verschillende manieren. Natuurlijk kunnen we de boel ook omdraaien en het getal 2 delen door de roestgradatie: dan weten we het maximaal toelaatbare percentage dat verrot mag zijn. Ik zal verder over percentages praten, dat spreekt meer!

Uiteindelijk valt roest voor de APK uiteen in twee moeilijke dingen. Ten eerste de verhouding tussen ‘goed’ en ‘gat’. Ten tweede wat volgens de wetgever de ‘grenswaarde’ is voor het betreffende onderdeel, de roestgradatie. De wetgever heeft een lijst met alle delen gemaakt en de daarbij behorende roestgradaties. Deze lijst is lang en niet te onthouden.
Als vuistregel kan ik wel eenvoudig 4 categorieën noemen.

1. (de beste) mag helemaal weggerot zijn.
Dit geldt voor onderdelen die geen functie hebben. Als je ze uit de auto haalt rijdt’ie nog prima! Ze hebben hoogstens een omhullende functie. Voorbeelden: deurplaat, kofferdeksel of motorkap.
2. voor apk niet in orde, maar je kunt er nog prima mee naar Parijs rijden. Delen die hier aan voldoen mogen voor 50% weggerot zijn. Je moet dan denken aan de voorste of achterste buitenschermen, een onbelaste kofferbodem of plaatdelen waar een licht aan vastzit.

3. je kunt er nog mee naar huis rijden, maar voor je weer op pad gaat, repareer je het.
Delen in deze categorie mogen voor 30 % verrot zijn. Je moet hier denken aan delen die echt niet tof zijn als je ze doorzaagt, maar het als het koud en laat is, rijd je voorzichtig naar huis.
Voorbeelden: dwarsbalken, dorpels deurstijlen en subframe’s.

4. Indien dit onderdeel doorgeroest is, moeten we direct stoppen. Met andere woorden: we gaan naar een café en bestellen ………… ook een taxi. Onderdelen die tot deze categorie behoren mogen voor maximaal 25% doorgerot zijn. Hier hebben we het over serieuze zaken. Denk aan bijvoorbeeld de hoofdlangsbalken, bodemplaatsecties (daar zit je tenslotte op), de moterophanging, bevestiging van veren, assen, remdelen, stuurinrichting, enz. enz.

Mooi, als je weet voor hoeveel procent een onderdeel doorgerot mag zijn, moet je alleen nog weten hoe groot de wetgever vindt dat een onderdeel is en wat we allemaal afzonderlijk moeten bekijken. De wetgever denkt namelijk niet altijd in de grootte die het onderdeel heeft als je het los koopt!

Een opsomming:
· Kokers: doorsnede en lengte per ‘deel’. Een dorpel bekijken we dus in de doorsnede (op een rotte plek) en in de lengte. De lengte geldt van stijl tot stijl. We meten dus niet de hele lengte van de dorpel!
· Bodemplaat per sectie: Randen afzonderlijk en bij elkaar opgeteld en oppervlakte. Eerst trekken we een denkbeeldige lijn van voor naar achter door het midden. Voor de voorstoelen heb je twee secties. Vanaf de voorkant van de voorstoelen tot de achterstoelen twee secties, de plek waar de achterstoelen op staan twee secties en de kofferbodem is een sectie. Totaal dus 7 secties.
· Verankeringen: de plek in een cirkel van 100 mm rondom bijv. de bevestiging van een gordel of veerpoot.

Tja, ik hoop dat jullie me nog volgen ! Om een en ander te verduidelijken zal ik nu een voorbeeld uitwerken. Aangezien ik vooral bekend ben met 2cv’s neem ik deze auto als voorbeeld.

De Bodemplaat. Zonder kun je niet rijden want de stoel zit erop. Dus maximaal 25 % verrot per sectie. De sectie bij de voorstoel meten we vanaf het midden van het chassis (sorry, ik heb het ook niet verzonnen) tot aan de dorpel: 60 cm. Verder vanaf de voorzijde stoel naar de voetenbak: 45 cm. Laten we aannemen dat er een gat langs de dorpel zit van 10 bij 10 cm.

Eerst voor de oppervlakte:
Oppervlakte totale sectie is 45 * 60 = 2700 cm²
Oppervlakte roestschade is 10 * 10 = 100 cm²
Percentage is 100/2700 * 100% = 3,7 %
Met betrekking tot de oppervlakte is er dus geen probleem.

Nu de randschade:
Totale lengte rand van de sectie langs de dorpel is 45 cm.
De roestrandschade is 10 cm.
Percentage is 10/45*100% = 22 %
Dit is een adviespunt (voor de die-hards: 1.76 E). De keurmeester zal dit dus op het keurformulier moeten vermelden als adviespunt. Het is echter geen afkeur.

De dorpel. Als we hem doorzagen rijden we nog (heel voorzichtig) naar huis. Dus maximaal 30 procent verrot in de lengte en de doorsnede. De lengte van het deel dat we bekijken voor de APK wordt gemeten van deurstijl tot deurstijl. De dorpel tussen de twee voordeurstijlen is 87 cm, de omtrek is 16,5 cm. Laten we zeggen dat de onderzijde van de dorpel over een lengte van 10 cm weggerot is. Het rechtopstaande deel is nog intact. De onderzijde is 2,5 cm breed.

Eerst de roestschade in de lengte.
Percentage is 10/87*100%=11,5 %, dus APK goedkeur.
Dan de roestschade in de omtrek.
Percentage 2,5/16,5*100%= 15 % , dus APK goedkeur (ofwel voor de kenners 0.9 E) .

Nou, ik hoop dit ik met dit stukje een handreiking heb kunnen geven om zelf een inschatting te kunnen maken over een de ernst van roestschade en de APK eisen die daar bij horen. Ik kan nog veel meer voorbeelden noemen maar een roestschade is iedere keer weer net ff anders en zal dus ook in ieder geval zorgvuldig bekeken moeten worden.

Nog een laatste opmerking om mee af te sluiten. Voor de APK geldt dat een reparatie van roestschade mag worden uitgevoerd door óf het nieuw in te zetten deel rondom voor minimaal 50 % te streeplassen ófwel om de 20 mm een gaatje van min. 4 mm te boren en te proplassen. Kit, plamuur en popnagels zijn niet toegestaan om een roestschade (die zo groot is dat anders afkeur zou plaatsvinden) te repareren.